حقوق جزای ایران از سقط جنین هم مانند بسیاری از جرایم و موضوعات کیفری تعریفی بدست نداده است شاید جامع ترین تعریف حقوقی آن «.... از بین بردن آگاهانه حیات جنین ـ خارج کردن عمدی از رحم به منظوری غیر از توالد یا درآوردن جنین مرده باشد(1) «...مقررات مربوط به سقط جنین عمدی در موارد 622 ـ 623 ـ 624 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) و 487 الی 493 آن قانون در بخش دیات و در مواد 714 ـ 715 ـ 716  قانون تعزیرات ضمن مقررات قانون مربوط به جرایم و تخلفات ناشی از رانندگی آمده است. در این مبحث سعی شده است تا مسائلی که منحصرا به دخالت صاحبان حرفه پزشکی در سقط جنین مربوط می شود مورد بحث قرار گیرد و از توضیح در اطراف موضوعات غیر مربوط تا حد امکان پرهیز گردد و مطلب دیگر اینکه تشریح شان و فلسفه مجازات برای سقط جنین و دوام و بقا نسل و نیز تبیین مختصات و چگونگی هر یک از مقاطع بارداری به علما و متخصصین مربوط واگذار می شود و تنها به ذکر مسائل حقوقی و قضایی موضوع که بتواند مورد استفاده جامعه محترم پزشکی باشد اکتفا گردد.یکی از خصایص بزه سقط جنین این است که مجازات آن برحسب اینکه جنین مربوط به کدام یک از دوران تکامل است متفاوت بوده و دارای مراتبی است بطوری که دیه نطفه که در رحم مادر مستقر شده و اولین گام در حصول کمال جنین است 20 دینار (بند یک ماده 487) و اسقاط جنینی که روح در آن دمیده شده باشد ممکن است مستلزم قصاص باشد و دیگر اینکه مجازات سقط جنین به اعتبار مرتکب آن تفاوت دارد چنانچه اگر فراهم کننده وسیله سقط جنین یا مباشر آن از صاحبان حرف پزشکی باشد مجازات آن علاوه بر دیه مربوط به همان دوره جنینی دو تا 5 سال حبس است در صورتی که این مجازات در مورد اشخاص دیگر تا یکسال حبس است.با توجه به مقررات مربوط به سقط جنین مطالب مربوط را در مباحث ذیل مورد بررسی قرار می دهیم:مبحث اول: مواردی که سقط جنین عمدی است و این موارد در جامعه پزشکی خصوصا نزد پزشکان قانونی به سابقه قانون مجازات عمومی سابق به سقط جنین جنائی معروف است.مبحث دوم: ارکان تشکیل دهنده بزه سقط جنین مبحث سوم: موارد معافیت پزشک از تحمل مجازاتمبحث چهارم: تاثیر انگیزه در تعیین مجازات سقط جنین

در نظام حقوقی ما سقط جنین و ابعاد مختلف آن مورد توجه واقع شده و مجازات هایی برای عاملین و مسببین آن پیش بینی گردیده و تنها در مواردی که ادامه باروری برای حیات مادر خطرناک باشد مجاز شمرده شده است. در شرع مقدس نیز سقط جنین بنابر احکام اولیه طبق قول مشهور فقها حرام بوده و در مواردی خاص حکم به جواز آن داده شده است.در این مقاله ملاک جواز یا حرمت سقط جنین در مراحل مختلف رشد و مفاد قانونی و مصادیق جواز سقط جنین مورد بررسی قرار گرفته است.

از نظر تعریف، سقط جنین به خاتمه بارداری قبل از اینکه جنین توانایی زندگی در خارج از رحم مادر را یافته باشد اطلاق می گردد. معمولا این زمان را قبل از هفته بیستم بارداری و وزن جنین را کمتر از پانصد گرم ذکر می کنند.سقط جنین انواع مختلفی دارد: در یک حالت بعد از شروع بارداری، به دلایل جنینی یا مادری، محصول بارداری محکوم به خروج خودبخود از رحم مادر است. این نوع را سقط جنین خودبخود می گویند. در حالتی دیگر، در فرایند بارداری مشکلی وجود ندارد ولی به دلایلی بطور ارادی خاتمه داده می شود. این نوع سقط جنین را عمدی یا ارادی یا القا شده می گویند و از آنجا که در اکثر جوامع این نوع سقط جنین، مغایر با قوانین است، به آن جنایی یا غیرقانونی نیز گفته می شود.

سقط جنین به خاتمه دادن عمدی یا غیرعمدی بارداری قبل از اینکه جنین قادر به ادامه حیات در خارج از بدن مادر باشد، اطلاق می شود. در فرآیند بارداری تمامی تخم هایی که حاصل لقاح اسپرم و تخمک هستند، به مرحله لانه گزینی در رحم و ادامه بارداری نمی رسند و بارداری های متعددی به طور خودبخود به دلایل اشکالات جنینی و یا مادری، خاتمه می یابند. تعدادی از بارداریها نیز به طور اختیاری خاتمه داده می شوند. در این میان، اعداد و ارقام مرگ مادرانی که در تنگنای پذیرش یا عدم پذیرش بارداری ناخواسته قرار می گیرند و مبادرت به سقط جنین های خطرناک می کنند، قابل توجه است. اگرچه سقط جنین، در نگاه اول موضوعی طبی است؛ ولی حیطه های مختلف، هریک بر حسب زاویه نگاه خود، نظر کارشناسانه، قضاوت مدار و تعیین کننده، بر موضوع دارند و در اکثر مواقع، بحثها تئوری بوده و ذینفعان متفاوتی را مدنظر قرار می دهد. در این میان، به نظر می رسد که سلامت مادر چه با ادامه بارداری و چه با قطع بارداری کمتر مورد علاقه باشد؛ و حتی در مواردی که مادر یا جنین دچار بیماری است تصمیم گیری برای حفظ سلامت مادر و جنین منوط به اخذ نظریات ابعاد دیگر است.این مقاله، بدون اینکه موضعی موافق و یا مخالف درباره سقط جنین داشته باشد، اطلاعاتی درباره بارداری و سقط جنین به خواننده ارایه می دهد و خواننده در تجزیه و تحلیل و تصمیم گیری برای مداخلات ضروری آزاد گذارده می شود.

مقاله پژوهشیمقدمه: عفونت های واژینال مادران در زمان بارداری، می تواند یک تهدید برای سلامت جنین و همچنین باعث افزایش شانس رخداد سقط جنین باشند. هدف از مطالعه ی حاضر، بررسی توزیع فراوانی استرپتوکوکوس آگالاکتیه در ترشحات واژن زنان با سابقه ی سقط جنین در مقایسه با گروه شاهد بود.روش ها: در این مطالعه ی توصیفی- تحلیلی، مجموعاً 220 نمونه از ترشحات واژن زنان دچار سقط جنین و شاهد جمع آوری گردید. شناسایی جدایه های باکتریایی با استفاده از کشت و روش های بیوشیمیایی انجام شد. سپس آزمون آنتی بیوگرام جدایه ها به کمک روش انتشار دیسک در آگار کربی بائر انجام گرفت.یافته ها: در مطالعه ی حاضر، 20 جدایه استرپتوکوکوس آگالاکتیه (3/64 درصد در گروه شاهد و 14/54 درصد در گروه مبتلا به سقط) از نمونه های ترشحات واژن جداسازی گردید. جدایه ها بالاترین حساسیت را به آنتی بیوتیک های سفتریآکسون (30 میکروگرم) و ونکومایسین (30 میکروگرم) و بالاترین مقاومت را به کلیندامایسین (2 میکروگرم) و تتراسایکلین (30 میکروگرم) داشتند. بر اساس نتایج مشخصات دموگرافیک بیماران، بیشترین فراوانی سقط جنین به گروه های خونی + Aو +B تعلق داشت. عفونت ادراری در 55 درصد، کمبود ویتامین D در 60 درصد، و استرس منجر به سقط در 75 درصد از زنان عفونی با استرپتوکوکوس آگالاکتیه بود.نتیجه گیری: استرپتوکوکوس آگالاکتیه در واژن زنان با سابقه ی سقط جنین، 5/3 برابر شایع تر از زنان سالم، مشاهده گردید. عواملی از جمله استرس بالای بیماران، کمبود سطح ویتامین D و عفونت های مکرر ادراری در دوران بارداری می تواند منجر به افزایش احتمال خطر سقط جنین در زنان شود. بیشترین مقاومت ها در گروه های آنتی بیوتیکی بتالاکتام (پنی سیلین)، ماکرولیدها (اریترومایسین)، لینکوزآمیدها (کلیندامایسین)، و تتراسایکلین مشاهده شد.

در رابطه با سقط جنین سه دیدگاه وجود دارد: موافقان آزادی سقط که عمدتا به اولویت حقوق زن مانند حق تصمیم گیری برای تولیدمثل، حق کنترل بر بدن خویش، اصل خود-تعیینی زن و عدم تشخص اخلاقی جنین اشاره می کنند؛ مخالفان آزادی سقط که به تشخص اخلاقی، انسانیت و حق حیات جنین توسل می جویند؛ میانه روها که جواز سقط را منوط به اموری چون عدم سلامت و نقص جنین، تاثیر بارداری زن بر سلامت خویش و خانواده و میزان مسوولیت زن در بارداری منوط می کنند. دو مساله محل نزاع است: اول، آیا جنین انسان است و از چه زمانی یک شخص اخلاقی دارای حقوق انسانی مانند حق حیات می شود. دوم، در تعارض حقوق زن و جنین، کدام یک اولویت و تقدم دارد؟ مخالفان سقط، جنین را از زمان های اولیه رشد دارای تشخص و حقوق اخلاقی می دانند و تشخص اخلاقی را بر اساس رشد بیولوژیکی تفسیر می کنند. موافقان سقط، زمان تشخص را به مراحل متاخر تکامل جنین و حتی بعد از تولد موکول می کنند و رشد عقلی و روانی جنین را ملاک تشخص قرار می دهند. برخی نیز بر فرض انسانیت جنین حقوق مادر را مقدم بر حقوق جنین می پندارند. به نظر نگارنده، مساله اصلی در سقط جنین حق حیات داشتن جنین و تعیین زمان انسان شدن آن است. حق حیات دائر مدار حیات است. جنین از زمانی که اعضای اصلی و رییسه بدن کامل می شوند، یک انسان است و حق حیات دارد و سقط آن جایز نیست مگر برای حفظ جان مادر. قبل از این زمان، سقط مطلقا جایز است چون جنین انسان نیست.